ĐỌC BÁO 2

     

        Làm thế nào để thành người lương thiện, trung thực, cao quý? – Có 3 cách, đáng tiếc không ai biết những cách đó là gì.

                       (O. Welles)

        CA SĨ: HANETSU MIKU, 16 tuổi, cao 1,55m, là một nhân vật được tổng hợp bằng đồ họa 3D của công ty Orypton Future Media và công nghệ tổng hợp giọng hát của công ty Yamaha. Ca sĩ này đã làm hàng trăm cuộc trình diễn từ năm 2007 đến nay, từ video đến diễn trên sân khấu lớn, làm say mê hàng triệu khán giả trên thế giới.

        Trong các chương trình diễn live dài gần hai giờ rưỡi, “cô” ca sĩ này đã nhảy múa không mệt mỏi, với trang phục mới mẻ, như có phép thuật, khiến khán giả như điên dại. Giọng ca của Hanetsu Miku được lấy từ mẫu giọng của ca sĩ Saki Fujita, vốn là một giọng ca ăn khách – Trong ngày diễn đầu tiên của Hanetsu Miku, số dĩa nhạc của “cô” đã bán hết sạch, thu 700.000USD, làm các hãng dĩa ở Nhật sửng sốt.

(Thanh Mai, Giác ngộ, 19/11/2009)

        THỊT RỪNG: Nay dân đi săn có thủ thuật làm cho thịt tươi lâu. Họ đi rừng nhiều ngày (lắm khi 10 ngày). Săn được thú họ bơm thuốc vào, (chưa rõ thuốc gì – Có người nói đây là Kali Nitrate (KNO₃), còn gọi là muối diêm, là hóa chất có tính sát khuẩn, giữ màu đỏ hồng cho thịt), rồi chôn xuống đất. Xong, lại săn tiếp, được 5 – 7 con mới về.

        Con thú được bơm (hoặc tẩm) thuốc, chôn xuống đất mấy ngày, khi moi lên vẫn còn tươi, cắt tiết huyết chảy ra như mới săn được… Thợ săn quảy số thú đó về phố, bán cho mấy nhà hàng. Thịt vô tủ lạnh, rồi ra nằm trên mâm trên bàn, chẳng ai biết gì. 

                       (Thanh niên – TN – 14/3/2012, trang 8).

        TỔNG ĐỐC: Quân Pháp bao vây, tấn công thành Hà Nội. Tổng đốc Hoàng Diệu và quân lính cố thủ, giữ thành. Đến lúc núng thế, sắp thất thủ, ông quyên sinh (dưới gốc đa, cạnh võ miếu, ngày 25/4/1882 – 57 tuổi) vì không muốn để giặc bắt.

        Theo lệnh vua Tự Đức, linh cữu tổng đốc Hoàng Diệu được đưa về quê… Từ Hà Nội đến Quảng Nam, đoàn đưa tang đi non một tháng – Lúc đoàn về đến làng, hai bà vợ của ông đang NHỔ CỎ LÚA ngoài đồng.

        (Lời bàn của người chọn: Từ Hà Nội về Quảng Nam mà đi non một tháng. Vợ tổng đốc mà nhổ cỏ lúa – Hãy hình dung, thời đó người ta sống thế nào).

        PELE: Pele (sinh năm 1940) bắt đầu chơi cho CLB Santos khi mới 15 tuổi, qua 16 tuổi đã vào đội tuyển quốc gia (Brazil). Trong đời cầu thủ bóng đá ông giành được danh hiệu vô địch thế giới 3 lần: năm 1958 tại Thụy Điển, năm 1962 tại Chi Lê, năm 1970 tại Mexico.

        Tổng cộng, Pele đá 1.363 trận, ghi được 1.281 bàn thắng – Có 92 trận ông ghi 3 bàn (mỗi trận). 30 trận ghi 4 bàn. 6 trận ghi 5 bàn. – Hai lần Pele được xếp vào danh sách đội tuyển tiêu biểu của thế giới.

(Hoài Đông, Tin chiều, 18/9/2004)

        ẤM NO: Trong các quán bar, những người nông dân Ireland uống bia, chơi bida và ca hát đến một giờ sáng. Trời ở đây rất lạ, chỉ thực sự tối lúc 11 giờ đêm. Mùa đông thì tối sớm hơn một chút. Nhưng điều ấy đối với người dân ở đây chẳng quan trọng gì. Họ làm và chơi đến khi nào buồn ngủ thì ngủ, đến khi nào muốn thức dậy thì thức dậy. Họ sống nhàn nhã với công việc, với thi ca, với âm nhạc và với thiên nhiên. – Ở đây không có trộm cắp và không bao giờ cần khóa cửa, gia súc nuôi cứ thả trên đồng suốt tháng này năm nọ, xe hơi cứ để ngoài đường.

        Thực sự, người dân Ireland không phải quá giàu. Họ là dân một nước phát triển ở mức trung bình, nhưng họ đã sống như thế – Ở đây không có say rượu, không có đánh cãi chửi nhau, không họp hành kiểm điểm, và họ được quyền tin những gì họ tin, yêu những gì họ yêu… Mấy hôm trước tôi đến đọc thơ ở thành phố Sligo. Tại phòng họp của trung tâm văn hóa nghệ thuật, nơi tôi đọc thơ, có treo bức tranh lớn vẽ con bò sữa. Đối với người dân vùng đó thì con bò là biểu tượng của ấm no và nhân hậu. Con bò gần gũi, cần thiết với người Ireland từ xa xưa đến giờ. Đó không phải là biểu tượng của tín ngưỡng, nó chỉ là tình yêu. Họ yêu con bò, và họ cho rằng họ có quyền đặt con bò lên nơi trang trọng.

(Nguyễn Quang Thiều, An ninh thế giới – ANTG – cuối tháng,

số 23, 7/2003, tr.7)

        GIÁP THÌN: Một cơn bão lớn đổ bộ vào Huế lúc 8 giờ 10 phút, sáng 11/9/1904 (tức 2/8 Giáp Thìn). Nó chỉ quét qua TP. Huế 15 phút nhưng đã xô 8 nhịp cầu Trường Tiền đổ xuống sông Hương, làm sập chợ Đông Ba, (mới xây xong hai tháng), khiến 173 người chết.

(Đăng Khoa, Dân luận, 3/7/2003)

        BIẾT TRƯỚC: Trong chuyến bay New York – Genève, ngày 3/9/1998, tất cả hành khách và phi hành đoàn đều tử nạn khi máy bay rơi xuống thành phố Halifax của Canada – Vận động viên quần vợt nổi tiếng thế giới Mark Rosset (người Thụy Sĩ) đáng lẽ đã đi chuyến bay đó, nhưng đến giờ cuối anh thay đổi ý định vì cảm thấy không an tâm. Sau tai nạn, Mark như được sống lại, anh tâm sự: “Giờ đây đối với tôi, mỗi ngày là một món quà quý giá của thượng đế ban cho”.

        Trong những năm đầu thập niên 1950, các nhà khoa học đã thực hiện nhiều công trình nghiên cứu về giác quan thứ sáu của con người, họ phát hiện ra một điều thú vị: trong những chuyến tàu gặp tai nạn có rất ít hành khách, ít đến mức kỳ lạ so với bình thường. Như vậy có nghĩa là, do cảm thấy mối nguy hiểm đang tới gần nên nhiều người trong số hành khách đã từ bỏ ý định đi chuyến tàu đó. Qua tìm hiểu, những người bỏ chuyến đi cho biết: họ quyết định thay đổi kế hoạch vì bỗng nhiên lo lắng, hồi hộp vô cớ, ruột gan bứt rứt không yên.

                       (Văn Nhân, ANTG.  11/3/1999, tr.25)

        TÂY NINH: Năm 2003, hai nông dân Trần Quốc Hải, Lê Văn Danh đã mày mò chế tạo được một chiếc trực thăng.

        Trải qua một thời gian khá dài thử nghiệm và xin phép bay, gặp nhiều trở ngại nhưng hai ông Hai Lúa vẫn bền chí, không nản – Dù chưa được bay chính thức, nhưng vụ chế tạo này đã gây được tiếng vang ở trong và ngoài nước. Một bộ phim ghi lại quá trình ra đời của máy bay nông dân đã được chiếu tại cuộc triển lãm nghệ thuật châu Á – Thái Bình Dương (ở Úc).

        Ngày 23/1/2007, nếu không có gì thay đổi, chiếc trực thăng sẽ được bay thử tại ấp 2, xã Suối Dây, huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh.

        Được biết, chiếc máy bay này chế tạo 7 năm mới xong. Nó nặng 900 kg và hao tốn nhiều nhiên liệu (khi bay). Tuy nhiên, cuộc bay thử (bay chui, tại Suối Ngô) diễn ra tốt đẹp. Cục cưng nhấc mình khỏi mặt đất được 6 mét.

        Trần Quốc Hải (tác giả chính) sinh năm 1960. Trước, anh học trường Đại học Thể dục thể thao, nhưng niềm đam mê lớn của anh là máy bay. Tốt nghiệp đại học, Hải đi dạy 5 năm rồi bỏ về quê mở xưởng cơ khí chế tạo máy nông nghiệp.

(Thái Thiện, Việt Báo 25/1/2007 – vnexpress.net 10/10/2006)

        (Chú thích: Các phóng viên tới thăm hai anh Hải, Danh đều ngạc nhiên, cái xưởng nhỏ ấy đúng là nơi sửa chữa máy cày, máy tuốt lúa, chẳng có nét nào dính dáng đến máy bay).

        MA: Chuyện ma ở Anh. Người Anh thích nói chuyện ma. Nhiều nơi ở Anh có ma.

        Những người ngủ đêm trong lâu đài Dalhousie (Edinburgh) thường thấy cô con gái út của bá tước Earl. Năm 1690 cô bé này bị bố nhốt vào gác chuông, không cho ăn uống, chết đói, vì tội yêu cậu bé chăn ngựa. Từ đó đến nay hồn cô bé vẫn còn vất vưởng trong lâu dài Dalhousie – Tại Newmarket, người ta có thể gặp lại Fred Archer. Ông này là tay đua ngựa nổi tiếng. Vào năm 1886, trước cái chết (vì hậu sản) của vợ, Archer đau buồn, tuyệt vọng, đã tự tử bằng súng, lúc mới 29 tuổi. Hơn trăm năm qua, vào những đêm tối trời, thỉnh thoảng người ta lại thấy Archer phi ngựa trên sân đua – Catherine Howard là vợ thứ 5 của vua Henry Đệ Bát. Ông vua này vốn tính đa nghi, cả ghen. Năm 1542 nhà vua ghép cô vợ trẻ vào tội chết, bị chặt đầu, vì thiếu đoan trang (ngoại tình), Catherine mới 20 tuổi. Mấy trăm năm nay người ta vẫn còn nghe tiếng hét lanh lảnh của Catherine vang trong lối đi của tòa lâu đài tăm tối.

                   (Lê Quang, Thể thao văn hóa – TTVH – 6/6/2003, tr.31)

        SÀI GÒN ĐẸP LẮM: Chiều 16/6/2011, một người đàn ông đi xe máy gặp cướp tại vòng xoay ngã năm An Dương Vương (Sài Gòn).

        Hai tên cướp chở nhau trên xe máy. Tên ngồi sau giật chiếc túi xách của người đàn ông. Không giằng được túi xách, hai tên cướp tẩu thoát bỏ lại nạn nhân với chiếc túi rách toạc, tiền bay tung tóe ra đường. Những người ở quanh đó và nhiều người đi đường đã dừng xe, chạy đến, thay vì đuổi cướp hoặc cứu giúp người gặp nạn, họ đã xông vào hôi của – và số tiền rơi ra đường đã biến mất chỉ sau ba phút, trước ánh mắt bất lực của nạn nhân.

                            (quechoa.info 19/6/2011).

        (Lời bàn: Thử đọc mẩu tin nhỏ sau đây, rồi ngẫm nghĩ, không cần bàn luận câu nào: “Ở Nhật, nếu đi tàu mà bạn vô tình quên túi (trong đó có tiền, máy ảnh, điện thoại di động v.v…) trên tàu, bạn chỉ cần báo cho nhân viên nhà ga. Sau đó họ sẽ gọi điện nhắn bạn đến nhận, vì thông thường là họ sẽ tìm thấy đồ bạn để quên, do không có ai đụng đến nó cả”).

        NÉM GIÀY: Tối 8/8/2010, khi diễn thuyết tại Birmingham (Anh), tổng thống Pakistan, Asif Ali Zardari bị một người đàn ông khoảng 60 tuổi ném giày (ném hai cú, không trúng) – Còn nhớ, hồi tháng 12/2008, tại Baghdad, một phóng viên truyền hình Iraq đã ném giày vào tổng thống Bush (con). Sau đó, tháng 2/2009, Martin Jahnke, 27 tuổi, sinh viên Đức (học tại Anh) đã ném giày vào thủ tướng TQ Ôn Gia Bảo (không trúng), khi ông này nói chuyện ở đại học Cambridge (Anh). – Nhân ngày Quốc tế Nhân quyền, ông Mã Anh Cửu (tổng thống Đài Loan) đến đài tưởng niệm nhân quyền Jinmei ở Đài Bắc để dự lễ.    Tại đó có một đoàn biểu tình chờ đón ông Mã. Những người này đã ném giày, túi xách vào ông Mã  khi ông lên phát biểu. Họ đòi chính quyền thả cựu tổng thống Trần Thủy Biển, người đang nằm trong tù với mức án 19 năm vì tội tham nhũng… Còn may, các vệ sĩ đã bắt được số giày, túi ném ra, không để chúng bay trúng ông Mã.

                   (Quang Ngộ - blog Bồ Đề, 11/12/2012)

        MONG MANH: Trong 9 tháng đầu năm 2010, Trung Quốc có 1,3 triệu cặp vợ chồng ly hôn, trong đó Tứ Xuyên đứng đầu với hơn 102.000 cặp… Người ta cho rằng trận động đất dữ dội ngày 12-5-2008 (mạnh 8 độ richter khiến hơn 69.000 người chết, 18 ngàn người mất tích), là nguyên nhân chính làm cho các vụ ly hôn tăng vọt… Nhiều người nghĩ rằng, cuộc sống thật NGẮN NGỦI và MONG MANH. Vì thế họ cố gắng tận hưởng cuộc sống một cách trọn vẹn nhất theo từng ngày. Họ thấy chuyện vợ chồng, chức tước, tiền bạc, tài sản bỗng trở nên nhỏ bé, không còn quan trọng như trước kia họ nghĩ.

(Kiều Khanh, Yonhap, 9/11/2010)

        CHIM: YVES ROSSY, 51 tuổi, Thụy Sĩ, cựu phi công, từ lâu mơ ước được bay như chim. Ngày 5-11-2010, Rossy nhảy ra khỏi khinh khí cầu (gần hồ Genève) ở độ cao 2.400m. Sau đó ông khởi động 4 động cơ trên đôi cánh phản lực, rồi bay hai vòng hình chữ U, sau đó bung dù đáp xuống đất… Rossy đã tiến hành vô số thử nghiệm để bay. Đôi cánh bay lần này làm từ sợi carbon, 4 động cơ mua của hãng Jet Cat, Đức, tổng chi phí: 285.000 USD. (Từ 1930 đến 1961 đã có 72 người thiệt mạng do thử nghiệm bay (lắp cánh vào cơ thể để bay… như chim).

                       (Hữu Hoa, blog Tri thức, 6/11/2010)

        THẦN KỲ: José Arigo không phải bác sĩ nhưng được gọi là “nhà phẫu thuật kỳ bí của Brazil”. Ông sống ở thị trấn Congonhas do Camfo.

        Vào lúc 7 giờ sáng, khi cửa nhà Arigo vừa mở, đã có một dãy 200 người xếp hàng rồng rắn đứng đợi sẵn – Arigo áp dụng một kiểu chữa trị bệnh rất nhanh và rất kinh dị: ông ấn người bệnh vào tường, lấy con dao thường dùng (không phải dao mổ) đâm họ, rồi lau nó trên áo blouse sau khi mổ xong. Ấy thế mà chẳng ai đau đớn, sợ hãi cả, và những vết mổ liền miệng nhanh chóng (chỉ vài ngày sau đó)… Arigo khám bệnh cũng khác đời: ông liếc nhìn bệnh nhân một cái, chẳng nói gì, biên ngay một toa thuốc. Những thuốc ông kê toa đều của các nhãn hiệu thuốc hàng đầu, dùng với liều lượng lớn và cách phối hợp (cách uống) rất kỳ lạ so với kiến thức y khoa cơ bản – Một bản thống kê cho thấy, trong 2 thập niên 1950, 1960 Arigo đã chữa cho gần nửa triệu người. Đặc biệt, ông không nhận tiền bạc hay quà cáp của người bệnh.

        Arigo trở thành anh hùng dân tộc của Brazil, không ngày nào báo chí không đăng tải về những ca phẫu thuật thần kỳ của ông. Tuy nhiên, do không có văn bằng y khoa nên ông cũng gặp nhiều rắc rối pháp lý, nhiều lần bị bắt giam, có lần phải ngồi tù 7 tháng.

                       (PV. NA số 271, 21/3/2002, tr.25)

        ĐỨNG ĐƯỜNG: Đức nổi tiếng ở châu Âu về hiện đại và quyền con người. Nước này cũng chiếm số 1 châu Âu về “tiệc sex, du lịch sex” với quy mô lớn. Gái đứng đường xuất hiện ở Đức từ thời trung cổ.

        Mới đây, thành phố Bonn đã ra quy định mới, những cô gái đứng đường sẽ phải trả thuế hàng đêm. Theo đó, thành phố sẽ đặt hàng loạt máy thu tiền tự động, dành cho gái mại dâm mua vé hành nghề với giá 6 euro mỗi đêm. Lâu nay những người làm trong nhà thổ và phòng tắm hơi phải trả thuế, nhưng gái đứng đường thì chưa… Thuế mại dâm mang lại cho chính phủ chừng 300 ngàn euro mỗi năm – Ước tính, hiện nay có hơn 200 ngàn người (gồm cả nam giới) làm nghề đứng đường ở Đức.

(Kim Cang, Bangkok Post, 10/10/2008)

        VẪN CÒN: “Khi đám đông tín đồ ra về, ngôi chùa quạnh hiu, nhưng vẫn còn nhiều: còn các tượng Phật. Khi tuổi trẻ hoa mộng qua đi, người ta ngẩn ngơ, chao đảo, nhưng vẫn còn nhiều: còn sự tiếc nuối. Sau nhiều năm nồng ấm, đến một lúc nào đó đôi tình nhân quay lưng lại với nhau, ngỡ như chẳng còn gì, thế mà vẫn còn nhiều: còn những phút giây dịu ngọt trong chiêm bao”.

        (Lời bàn: Đọc mấy câu này thấy nó văn hoa, mượt mà, ta dễ nghĩ đây là danh ngôn, nhưng không phải: nó được một bà già mù chữ, ở Sri Lanka, nói ra).

        NHẬT BẢN: Trong khi gặp thảm cảnh động đất (9 độ richter, 11/3/2011) và sóng thần, người ta thấy dân Nhật là những người vững vàng, đáng khâm phục. “Không thấy cảnh cướp bóc, chen lấn, xô đẩy nơi mua thức ăn hay trong ga tàu điện ngầm đang tắc nghẽn. Mọi người xử sự rất bình tĩnh. Giá cả thực phẩm không tăng… (Người Nhật) lặng lẽ xếp hàng nhận những nắm cơm trắng. Trong những nơi trú ẩn, lánh nạn, vẫn sạch sẽ, ngăn nắp, không hỗn loạn.”.

(Phong Thảo, lưu học sinh – Vietnamnet, 16/3/2011)

        OETZI: Ngày 19/9/1991, cặp vợ chồng du khách người Đức Helmut và Erika Simon phát hiện ra một xác người nguyên thủy. Xác này nằm trong một hố băng ở thung lũng Oetz, trên dãy núi Alps, ở độ cao 3.200m so với mực nước biển.

        Đó là “người băng Oetzi”, cao 1,59m, sinh sống trên dãy Alps cách đây 5.300 năm. Có điều kỳ lạ, là mọi bộ phận trong cơ thể của Oetzi đều còn nguyên vẹn, trừ một vài hư hại nhỏ ở vùng mông bên trái.

        Lúc được tìm thấy, Oetzi đi đôi giày da dê, áo lông làm bằng da nai được khâu vá vụng về, khoác ngoài là một áo choàng bằng cỏ bện, đội một chiếc mũ lông, mang một túi đựng tên và một chiếc rìu bằng đồng – Từ năm 1998, Oetzi được đem ra trưng bày tại một viện bảo tàng ở Bolzano (nước Áo) trong một quan tài thủy tinh có nhiệt độ -6^oC và độ ẩm không khí 98%. Bảo tàng này nhanh chóng trở thành điểm du lịch hấp dẫn, mỗi năm thu hút hàng vạn khách.

                              (Minh Bích, TTVH, 7/11/2003, tr.32)

        CÓ ĐẦU ÓC: Chính phủ Trung Quốc (TQ) đã trả lại quyền quản lý ruộng đất, vốn nằm trong tay chính quyền trung ương, về cho 750 triệu nông dân. Họ có quyền sống và canh tác trên mảnh đất họ được giao lĩnh canh trong thời hạn 50 năm, cũng như được bán sản phẩm họ làm ra trên thị trường tự do. Thu nhập của nông dân từ đó phụ thuộc vào lao động của họ, và điều này đã trở thành động cơ chính thúc đẩy sản xuất nông nghiệp TQ thời gian qua. Kết quả, đến đầu thập niên 80, TQ đã bảo đảm được việc tự cung cấp lương thực. Trong vòng 10 năm, từ 1978 đến 1988, thu nhập bình quân theo đầu người ở các vùng nông nghiệp đã tăng gấp bốn lần. Bên cạnh đó, ngành công nghiệp nông thôn được mở rộng, khuyến khích, tạo việc làm cho 92 triệu người, trở thành nhân tố phát triển nhanh của kinh tế TQ.

                              (Hà Bái, Sài Gòn mới, 25/8/1991, tr.4)

        (Lời bàn: Thiên hạ khen: lo cho 1,3 tỉ cái mồm ăn no đã khó, lại còn lớn mạnh, là giỏi. Vì sao giỏi? Vì trong đầu chúng nó có óc.)

Sài Gòn áo lụa

      Ngỡ ngàng nắm lấy bàn tay

Người xưa nay đã khác ngày xưa xa

      Sài Gòn áo lụa hôm qua

Chỉ là một giấc mơ hoa ngọt ngào

      Mùa mưa – sân cũ – trúc đào

Mười năm thương nhớ tình đầu dở dang

      Chẳng còn thu tím, lá vàng

Cho nên áo lụa Sài Gòn nhạt phai

      Thôi thì cứ nắm bàn tay

Dẫu người xưa đã khác ngày xưa xa.

                                    LINH PHƯƠNG

        NĂM ĐỨA BÉ: Sáng sớm hôm qua, 10/7/1970, một vụ án mạng lớn được phát giác tại hẻm 64, đường Hai Bà Trưng, Quận 3.

        Có 6 người chết trong căn nhà số 348/54/22E của chị TTM. Chị M (44 tuổi) chính là chủ căn nhà này, và cũng là thủ phạm gây ra những cái chết oan khiên – Qua nhận định ban đầu của cảnh sát, và theo nội dung lá thư tuyệt mệnh của chị M, chị M giết 5 đứa con nhỏ rồi tự sát (uống thuốc rầy) vì sự vô lương tâm của người chồng xấu xa, bội bạc.

        Chồng chị M là NHK đã bỏ nhà cửa, vợ con, ôm một số tiền lớn, trốn theo người tình trẻ cách đây hơn hai tháng. Chị M chán đời, không thiết sống, và chị giết lũ con (bằng cách dìm chúng vào thùng nước), vì không muốn chúng sống bơ vơ, khổ sở trên đời… Đám con chị, 5 đứa, có cùng một tên: Vân, đứa này cách đứa kia một tuổi – đứa lớn nhất, Hồng Vân, 9 tuổi, bé út là Thanh Vân 5 tuổi.

             (N.Long, Tin Sáng 11/7/1970, tr.1).

        NGÃ LĂN: Nửa thế kỷ qua ta đã thấy: nhiều người tài giỏi, làm được nhiều việc sáng giá, ai cũng nghĩ họ có thể lên cao, tiến xa, nhưng đột nhiên họ dừng lại, ngã lăn quay như bù nhìn rơm. – Những mối tình xứng đôi, đẹp không thể đẹp hơn, tưởng có thể kéo dài trăm năm như những lời chúc lành ta thường nghe trong các đám cưới, nhưng bỗng chúng tan rã, mau như những tiếng vỗ tay. Đó là biển dâu, lịch sử, tiến hóa. Điều cần biết: đâu là tiến hóa, đâu là thoái hóa, ai là ma ai là sư – và phân biệt được cái lăng và cái ống cống.

(Thạc Sĩ, Blog taotau, 06/3/2009)

        IRAN: Nhà văn Hồ Anh Thái nói, ở Iran đời sống khá bình yên. Xe hơi để ngoài đường suốt đêm không bị vặt gương vặt đèn hay cào xước. Đi chợ, ta có thể mua đồ rồi bỏ đâu đó, sau quay lại lấy, không bị ai lấy mất. Nhìn chung, người ta có cái nghiêm túc của đức tin, có thể diện để mà giữ sạch cho mình và cho xã hội – Do tinh thần Hồi Giáo nghiêm khắc, hầu như dân Iran không bia rượu, có chăng là loại bia không cồn, nhưng cũng hiếm khi dùng. Iran có nhiều tiệm ăn nhưng không có quán rượu. Nhiều nhà hát, rạp chiếu phim nhưng không có vũ trường. Thanh niên thích hoạt động dã ngoại, đến với thiên nhiên: thể thao, leo núi, trượt tuyết, cắm trại… và đến nhà hát.

                   (Kim Cương, Kinh tế TT, 26/6/2011, tr.9).

        11 TUỔI: Phạm Thanh Ngọc quê ở Tam Bố, Di Linh, Lâm Đồng thông minh đặc biệt. Mới 11 tuổi, chưa học qua lớp 1, (từ 5 tuổi, em được cha mẹ dạy ở nhà), nhưng em đã giải được toán lớp 12. (Trình độ tổng quát, tất cả các môn khác, học lực em tương đương lớp 5)… Ban giám hiệu trường quốc tế BVIS (Sài Gòn) đã cấp cho Ngọc một học bổng trị giá hơn 2 tỉ đồng, để em học 7 năm tại trường này.

        THUỐC BỔ: Đài truyền hình Hàn Quốc SBS vừa phát một phóng sự nói về một loại thực phẩm chức năng (như thuốc bổ) của Trung Quốc đang bày bán rộng rãi ở Hàn. Họ nói loại thuốc này chế biến từ thi thể hài nhi – Trước đó, đoàn phóng viên của SBS đã tới Trung Quốc, tìm được bệnh viện bán thi thể hài nhi, và ghi lại hình ảnh quá trình sản xuất thuốc… Bệnh viện trên bảo quản thi thể của hài nhi trong tủ lạnh, sau đó đưa vào lò vi sóng sấy khô rồi đem nghiền nhỏ, chế biến thành nguyên liệu cho các viên nang của loại thuốc mà họ quảng cáo là “bổ dưỡng và tăng cường sinh lực”! – Các nhà khoa học Hàn Quốc tìm thấy và trích ra được các mẫu móng tay, tóc trong viên nang, và xác định được giới tính của đứa bé!

(Gia Bảo, HM Blog, 12/11/2007)

        THI ĐẸP: Suốt 10 tuần lễ mùa hè này (2009), 190 mỹ nhân của vương quốc Hồi giáo Saudi sẽ dự tranh một cuộc thi sắc đẹp được gọi là “Hoa hậu đức hạnh”. Tuy nhiên, các thiếu nữ này sẽ không được chấm điểm dựa trên sắc vóc tự nhiên. Thay vào đó, ban giám khảo sẽ soi rọi những khía cạnh đạo đức của thí sinh, như lòng mộ đạo (Hồi), niềm thảo kính dành cho cha mẹ.

        Vương quốc Saudi cũng thường tổ chức những cuộc thi sắc đẹp, đúng nghĩa sắc đẹp, cho dê và lạc đà. Tiêu chuẩn chấm thi cho mỹ nữ lạc đà là mắt to, lông mi dài, cổ cao.

(Công Dung, Tin sớm, 10/6/2006)

        TẾ TRỜI: Bọn lục khanh, lấy cớ hạn hán, dâng sớ nói: “Từ tháng 12 năm ngoái tới nay, trong kinh và ngoài các trấn, trời nắng chang chang không mưa, khí tiết rất trái hòa. Hoàng thượng ta một lòng kính sợ, 5 tối thắp hương, lại sai bộ thần và quan địa phương đến các đền thiêng, lòng thành cầu đảo, mới được mưa nhỏ, rồi lại hạn hán khô khan. Bọn thần đêm ngày lo nghĩ: cái lỗi nắng mãi không biết bởi đâu. Trộm xét, năm trước có loạn, binh dân mắc phải súng đạn rất nhiều, cùng các tỉnh nhân có loạn giết hại lẫn nhau, người vô tội bị oan uổng, phách lạc không chỗ nương tựa, hồn tàn không yên, thường thường oan mãi, không làm tai họa sao được. Đồng Khánh năm đầu, đã chuẩn cho tế một tuần ở kinh thành – Còn như ơn của nước, ban của kho ra, chưa được thấm nhuần, xin xuống dụ cho phủ Thừa Thiên và các tỉnh từ Thanh Hóa trở vào nam, tỉnh lớn cho chi tiền 300 quan, tỉnh nhỏ 200 quan, mua sắm lễ phẩm và áo mã, chọn nơi sạch sẽ lập đàn tế trời, để cứu vớt những oan hồn chìm đắm”.

        (Lời bàn: Đọc đoạn văn ngắn này để nhớ lại lối nghĩ, cách viết của người xưa, trước đây 130 năm… Thử hình dung, thời đó con người sống thế nào – Đại Nam thực lục, đệ lục kỷ, quyển 10).

        LIẾM GHẾ: Cô giáo Ngọc Lan dạy tiếng Anh ở trường PTCS Liêm Hòa, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Sáng nọ, bước vào lớp, cô Lan thấy chiếc ghế mình ngồi bị học trò vẽ viết bậy bạ, lem luốc bẩn thỉu – Đây không phải lần đầu. Cô nổi giận, quát mắng, dùng nhiều cách để tìm thủ phạm, không bỏ qua, nhưng cả lớp im thin thít.

        Rồi cô Ngọc Lan nghĩ ra một cách trừng phạt lạ: cả lớp phải liếm ghế, liếm cho sạch những vết bẩn… Chuyện thoạt nghe có vẻ chẳng to tát gì, nhưng sau đó nổ ra như quả bom tấn.

        Tóm lược một số ý kiến của công chúng: “Chuyện cô giáo Ngọc Lan bắt học trò liếm ghế làm tôi đau lòng. Ghế thầy cô ngồi bị học trò vẽ bậy là chuyện thường thấy ở bất kỳ trường nào, thời nào. Và thầy cô thường giải quyết việc này bằng nhiều cách, chủ yếu là chỉ ra cho các em thấy đó là điều không nên làm, hỗn láo… Truy tìm thủ phạm ráo riết để làm gì? Để giáo dục hay để trả thù? Việc bắt cả lớp lên liếm ghế là cách trả thù man rợ, một hành động ngược đãi trẻ em, đó không phải là cách làm của một người nhân hậu”.

(PV.ANTG cuối tháng, số 22 – 6/2003, tr.32)

        LES: J. SIGURDARDOTTIR nhậm chức thủ tướng Iceland ngày 1/2/2009. Bà sinh năm 1942, tốt nghiệp đại học thương mại năm 1960; thời trẻ làm chiêu đãi viên hàng không nhiều năm; sau đó làm bộ trưởng, phó chủ tịch quốc hội; năm 2009 có tên trong danh sách 100 phụ nữ nổi tiếng thế giới… Điểm nổi bật của bà này: có 2 đời chồng, đời trước sinh được 2 con trai. Cuộc hôn nhân thứ hai là với MỘT PHỤ NỮ (là nhà báo), họ cưới nhau (hợp pháp) ngày 27/6/2010.

(Duy Hải, Blog thudo, 8/10/2010)

        KHÓ HIỂU: Hàng triệu trẻ em Trung Quốc (TQ) bị điếc vì dùng kháng sinh quá liều, đặc biệt là Streptomycin. Người ta không hiểu vì sao các bác sĩ TQ thích kê toa để bệnh nhân mua kháng sinh, kể cả những ca không cần thiết, (mỗi năm TQ có chừng 200 ngàn người chết vì sốc kháng sinh). Theo kiểm tra mới đây, có 80% đơn thuốc kháng sinh ở TQ là không cần thiết (10/2010).

(Viên Giác, Nhân đạo, 14/4/2011)

        66 NĂM SAU: Hồi đệ nhị thế chiến, Đức Quốc xã chiếm đóng Đan Mạch 5 năm (1940 – 1945).

        Mới đây, một cựu quân nhân Đức Quốc xã đã gởi trả cho Đan Mạch một chiếc máy ảnh (hiệu Agfa Isolette) mà ông ta lấy cắp trước đây 66 năm – Bên cạnh chiếc máy ảnh có một lá thư. Đại ý, thư viết: “Vật này đã làm cho lương tâm tôi ray rứt trong sáu mươi năm qua, và tôi luôn thấy buồn mỗi khi nhìn nó. Tôi rất mong nhận được sự thứ lỗi của người mất máy”. Bưu phẩm này từ Đức gởi tới Đan Mạch, không đề tên người gởi.

                   (Lê Hiếu – blog Quechoa, 10/3/2009)

        EM

                         Năm xưa lên tỉnh về làng

                   Áo cài khuy bấm, em làm khổ tôi

                         Bây giờ quần trễ, rốn lồi

                   Khổ tôi, khổ cả bố tôi đang thiền.

                                                             BẢO SINH

        MACAU: STANLEY HO (sinh 1921) được coi là vua cờ bạc ở đặc khu Macau (Ma Cao). Ông mở ra ngành “công nghiệp” giải trí – chủ lực là cờ bạc – năm 1961, với số vốn ban đầu 410.000USD. Nay (9-2010) “vua” HO có trong tay tài sản ước độ 7 tỉ USD. “Vua” có 4 vợ 17 con (11 nữ, 6 nam)… Mỗi năm cờ bạc mang về cho Ma Cao chừng 2 tỉ USD. Ngoài đỏ đen, ông Ho còn kinh doanh các lĩnh vực tàu biển, hàng không, sân golf, quán bar, đua ngựa.

                   (Quý Nho – blog chotroi, 17/6/2002)

        ẤN ĐỘ: Ấn còn những vùng rất nghèo, còn một số đông dân chúng có đời sống chưa cao nhưng đâu đâu cũng thấy người dân sống trong TỰ DO HẠNH PHÚC. Vì họ có một nhà nước dân chủ trung thực để tin cẩn và một tôn giáo lớn đầy nhân bản để gởi gắm phần hồn… Tôi đã đi qua những làng quê nghèo của Ấn Độ, thấy những nông dân Ấn còn đi chân đất, lưng trống, đầu trần nhưng nét mặt họ vẫn ngời lên rạng rỡ.

                       (H.N. Chênh, quechoa.info 10/10/2011)

        NHẤT: Sa mạc Lut (Iran) là nơi có nhiệt độ nóng nhất trên trái đất: 71^oC. Diện tích sa mạc này: 480km² – Làng Oymyakon của nước cộng hòa Sakha (Nga) có 800 dân, là nơi lạnh nhất thế giới. Ngày 26/1/1926 nhiệt độ ở đây hạ xuống đến -71,2^oC.

        TRÚNG MÁNH: Lúc 20 giờ 45, ngày 28/12/2011, trên quốc lộ 1A, đoạn qua xã Cẩm Thành, huyện Cẩm Xuyên (Hà Tĩnh), một xe tải chở trái cây đã lật nhào, vì mất lái do tránh người đi đường.

        Chỉ chờ có vậy, nhiều người (dân địa phương) đã ào đến tranh nhau hôi của – xe tải này do tài xế Dương Chí Hiếu điều khiển – Xe chở 13 tấn trái cây (cam, bưởi). Anh Hiếu bị thương nặng được đưa đi cấp cứu. Tài xế phụ Huỳnh Công Tôn ở lại giữ hàng, nhưng một mình anh không thể cản được số người đến cướp của. Chỉ chốc lát họ đã khuân đi 30 thùng trái cây, (mỗi thùng chứa 60kg bưởi, cam)… Anh Tôn phải mướn một toán thanh niên trông giữ hàng suốt đêm, với giá 12 triệu đồng.

                   (Kh. Trình – Người lao động online, 29/12/2011).

        LẠ: “Nổ mỏ than, 29 người thiệt mạng”:

        Một vụ nổ khí gas đã xảy ra tại mỏ than ở tỉnh Hồ Nam, miền nam Trung Quốc, khiến 29 người thiệt mạng. Theo Tân Hoa xã, 6 công nhân mỏ hiện đang được điều trị tại bệnh viện sau khi được cứu từ mỏ than XIALIUCHONG, do chính quyền thành phố HENGYANG quản lý.

        Mỏ than ở TQ gây chết người NHIỀU NHẤT THẾ GIỚI về tai nạn mỏ than.

        Năm 2010, có 2.433 người chết trong các vụ tai nạn HẦM MỎ ở TQ, năm 2009 con số đó là 2.631 người.

        PHÙ THỦY: Vào thế kỷ 16, tại châu Âu, mỗi làng đều có một phù thủy nam và một phù thủy nữ. Họ sống ngoài lề của cộng đồng. Người ta biết họ, sợ họ, khinh rẻ họ. Ban đêm thôn xóm vắng hoe. Tiếng chó sủa hòa với tiếng rú của chó sói từ xa vẳng lại, nghe vừa thê lương vừa rùng rợn. Phố phường sau giờ giới nghiêm không còn một bóng người.

        Vua Pháp Charles IX lên ngôi năm 16 tuổi. Thời bấy giờ, phù thủy, những kẻ mối lái (ma cô), và gái ăn sương (gái điếm) đông như ruồi nhặng. Nhà vua muốn quét sạch những thứ rác rưởi ấy, trước tiên là bọn phù thủy. Từ đó, hàng trăm hàng ngàn cuộc giết chóc xảy ra, khắp nơi – Tại Paris, người ta treo cổ một người mù bị kết tội là phù thủy sau khi hắn đã khai tên hơn 100 đồng bọn cùng tham dự lễ hội với hắn tại tổng đàn ở Besancon. Tại Lyon, lãnh chúa Adrian de Fer đích thân chỉ huy vụ hỏa thiêu hơn 20 nam nữ phù thủy. Trên giàn hỏa số người đó vừa nhảy múa vừa hô vang khẩu hiệu “Satan muôn năm”. Tại Avignon, các phù thủy không bị đưa lên giàn hỏa, mà bị giam cầm, bị bỏ đói, đến nổi phải ăn cỏ, rồi chết dần mòn. Riêng lãnh chúa Doguet đã ném vào lửa đỏ 600 con ma sói và 600 phù thủy!

        Các cuộc tàn sát đã diễn ra không chút nương tay. Hơn 2 triệu người bị cho là phù thủy ở châu Âu đã bị thiêu sống. Mãi tới đầu thế kỷ 17 thảm kịch phù thủy mới chấm dứt.

                   (Phan Nghị, Kiến thức NN  10/12/2002. Tr. 65 – 68)

        GIÀU: Một sòng bạc lớn vừa bị triệt phá. Chủ sòng là Dương Anh Đức (48 tuổi, ở thị xã Từ Sơn, Bắc Ninh).

        Hàng ngày sòng bạc mở 2 ca, thu hút cả trăm người. Khách chơi là dân Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên… Ai muốn được vào cửa phải nộp trên dưới một triệu đồng. Người ta nói, khi đến đây con bạc thường mang theo từ 70 đến trăm triệu đồng – Để bảo mật, các con bạc tụ tập tại một điểm hẹn, khi đông đủ trùm Đức cho xe đưa họ đến sòng.

        Lúc 13 giờ 20, ngày 29/11/2012, 200 cảnh sát đã ập vào bao vây nhà nghỉ Tuấn Sơn ở phố Chùa Dận. Lúc này 105 con bạc đang chơi xóc dĩa trong một phòng trên tầng 4. Trùm Đức và hơn trăm người bị bắt giữ. Tiền tang vật thu được là gần 6 tỷ đồng.

                   (T. Thịnh, vnexpress.net 1/12/2012)

        TRÍ ANH: Lê Trí Anh (13 tuổi) đang học lớp 8, nhưng là một học sinh lớp 8 đặc biệt. Những người quen biết đều thấy cậu bé này có một sức học dữ dội.

        Bằng con đường tự học là chính, Trí Anh đã biết được nhiều sinh ngữ (Anh, Pháp, Đức), giải được hết các bộ đề thi toán vào đại học, thành thạo tin học và vi tính ở trình độ lập trình trung cấp – Từ ngày thi đỗ phổ thông trung học đến nay, sau gần ba năm thầm lặng học trong điều kiện thiếu thốn, trình độ của Trí Anh tiếp tục vượt lên. Hiện tại, khi đã giành được bốn chứng chỉ vi tính (loại ưu) về hệ lập trình, Trí Anh còn nghiên cứu và giải được nhiều chuyên đề toán cao cấp ở bậc đại học. Sự tiến bộ phi thường của Trí Anh làm các chuyên viên cao cấp về điện toán sửng sốt.

        Các giáo sư tiến sĩ Hoàng Kiểm, Nguyễn Cang, Đặng Đình Áng nhận định: Lê Trí Anh có tố chất đặc biệt về toán và tin học, em nhạy bén về tư duy lý luận, phát hiện được nhiều lỗi sai sót của một số giáo trình cao cấp về toán và tin học, em có thừa khả năng học vượt lớp, vượt cấp.

        Gia đình Lê Trí Anh hiện đang ở trong một căn nhà tăm tối tại chung cư 47/608 Nguyễn Thái Bình, quận 1. Nhà nghèo đến nổi không có được một bộ bàn ghế tiếp khách. Mỗi khi có khách tới, Trí Anh phải nhường cái bàn học tí tẹo cho cha mẹ tiếp khách, còn mình lui vào trong bếp để làm bài.

                   (Quang Dương, Tin tức, 18/4/1993, tr.7)

        (Lời bàn: Đã 20 năm trôi qua, nay Lê Trí Anh thế nào, làm gì? Em đã bốc lên, vươn cao, hay cũng dạy học mưu sinh như thần đồng này, thiên tài kia?) ./.

 

ĐỌC BÁO 1

          Bộ não cũng như dạ dày, chỉ có thể tiêu hóa được những món ăn phù hợp. Đừng bắt con sư tử ăn cỏ và buộc con voi ăn thịt.

                                                                             Phạm Duy Tốn

        HAY CƯỜI: Có sống ở Thái Lan ít lâu mới hiểu được tại sao đất nước này được gọi là “miền đất của nụ cười”.

        Khi vừa đặt chân đến Thái Lan, tôi được người quen dặn: “Đừng bao giờ to tiếng với người Thái, và cũng đừng thúc giục họ làm nhanh một việc gì đó”. – Với phần đông dân số theo đạo Phật, người Thái tận hưởng một cuộc sống hiền hòa, ung dung tự tại, không vội vã. Người Thái theo đạo Phật và thấm nhuần các tư tưởng chính yếu của tôn giáo này. Họ mang những lời răn dạy tốt đẹp vào cuộc sống thực tế, không theo đạo chỉ vì một sự trấn an tâm lý nhất thời hoặc là đi chùa chỉ vì mong chờ sự phù hộ của đức Phật. Nam giới Thái Lan cứ đến khoảng 20 tuổi là xuất gia đi tu trong thời gian ngắn (có thể là 1 tháng, 3 tháng hay một năm).

        Cách cư xử của các công chức, quan chức Thái rất “lạ”. Họ nhã nhặn, nhiệt tình và không bao giờ có thái độ hạch sách hay hành dân. Bất cứ người dân nào cần sự giúp đỡ, họ đều tận tình, không phân biệt kẻ giàu người nghèo, người Thái hay người nước ngoài. Càng không có chuyện quát tháo, đập bàn hay thể hiện quyền hành với dân. Tất cả đều công bằng và bộc lộ một lối cư xử lịch sự, hiện đại, văn minh. Công chức là vậy, cảnh sát cũng thế. Ở Thái Lan, người dân rất quý cảnh sát, lực lượng mà họ gọi là “cảnh sát nhân dân”.

(Việt Phương, Thanh niên, tết Mậu Tý, 1/2008, trang 26).

        KHÔI HÀI: Thanh tra Sherlock Holmes và bác sĩ Watson đi cắm trại. Họ dựng lều giữa trời đêm đầy sao. Nửa đêm, Sherlock Holmes đánh thức Watson dậy và hỏi: “Này, Watson, hãy nhìn trời sao và nói cho tôi biết cậu nghĩ gì?”. Watson trả lời: “Tôi nhìn thấy hàng triệu vì sao và nghĩ giá như có một vài vì sao giống như trái đất chúng ta, nghĩa là có sự sống trên các vì sao ấy”. Sherlock Holmes bảo: “Watson, cậu là thằng ngố. Cậu không thấy cái lều của bọn mình bị đứa nào cuỗm mất rồi ư?”.

        (Chú thích: Trong một cuộc bầu chọn truyện cười thú vị, có hơn 10.000 truyện được đề cử, truyện này chiếm giải nhất).

(Hà Giao, Thế giới 23/1/2002, tr.27).

        CÁI ÁC: Chưa hết bàng hoàng vì vụ cả một làng đổ ra đánh chết kẻ trộm chó, lại còn ngăn chặn không cho xe cấp cứu vào làm việc (ở Nghệ An), mọi người lại sửng sờ trước vụ kẻ trộm chó, khi bị phát hiện, đã quay lại bắn chết người chủ chó (ở Bắc Ninh). Cái ác điềm nhiên diễn ra ở những vùng quê vốn dĩ thanh bình.

        Sử gia Eric Hobsbawm từng nói: lịch sử nhân loại bắt đầu từ khi người ta áp đặt luật lệ quy định người không được ăn thịt người. Thời nay luật hình sự các nước văn minh cấm người giết người. Hai tôn giáo lớn ở ta là đạo Phật và đạo Thiên Chúa đều dạy con người sống thiện, tránh xa cái ác. Vậy do đâu mà những chuyện như loại xảy ra ở Bắc Ninh, Nghệ An ngày càng mọc ra nhiều. Ta có trách nhiệm gì không khi để cái ác hoành hành ngay bên cạnh mình, trong làng trong quận mình?

(Thanh Hải, Tuổi trẻ CT 11/11/2012, tr.4).

        NGỘ

                    Tôi mời họ đi uống cà phê

               Krisnamurti có vẻ buồn

               Ông tránh nhìn cô tiếp viên hở ngực

               Còn Osho thì cứ nhìn chăm chăm

               vào bộ ngực nảy nở và cười

               Ông khẳng định với tôi:

               Người ta có thể ngộ khi làm tình.

                                                Hồ Ngạc Ngữ

        NGOẠI CẢM: Ông Vũ Đức Thật, 70 tuổi, ở thôn Trung Thịnh (Ứng Hòa, Hà Tây) nhờ nhà ngoại cảm Nguyễn Thị Nguyện tìm hài cốt người mẹ và em trai, hai người chết trong nạn đói năm 1945.

        Chị Nguyện thắp nén nhang, nhìn lên khoảng không trên cao, nói với ông Thật: “Năm đó, mẹ ông rời quê, dắt theo người con út. Khi đến Thanh Trì (Hà Nội), qua ngôi chùa thôn Triều Khúc, xã Tân Triều thì qua đời do mệt và đói. Hiện giờ xương cốt mẹ ông nằm trong khu đất của một người có tên chữ cái đầu là C.”. Chị Nguyện giống như người đang nhìn vào màn hình một chiếc tivi trên không, rồi đọc những gì hiện ra ở đó. Chị lấy giấy bút vẽ sơ đồ nơi có hài cốt mẹ ông Thật, tỉ mỉ, rõ ràng, để ông dễ tìm.

        Công việc diễn ra trôi chảy, chỉ sau hai ngày đã có kết quả. Kỳ lạ thay, ngôi mộ nằm đúng y vị trí trong sơ đồ của nhà ngoại cảm: dưới gốc cây hồng xiêm, cạnh ngõ, chân người chết nằm dưới tường nhà anh Triệu Văn Cường! Không nói cũng biết, ông Thật và gia đình mừng như thế nào – Tiếp đó, ông Thật nhờ chị Nguyện tìm mộ người em. Chị nói: “Không thể tìm thấy hài cốt, vì ông ấy chưa chết”. Ông Thật lặng người. “Em trai ông nay vẫn còn sống. Hồi đó, lúc mẹ ông chết, một người đã bế ông ấy đi theo hướng Cao Bằng, Lạng Sơn”. Nhắm mắt lại, rơi vào trạng thái xuất hồn, chị Nguyện nói, em ông Thật hiện đang sống ở một vùng thuộc thành phố Thái Nguyên. Rồi chị lấy máy, bật băng ghi âm diễn tả, chỉ đường đi, bảo ông Thật cứ theo lời chỉ dẫn trong băng mà tìm, sẽ thấy… Lần tìm này mất nhiều thời gian, vì xa và gặp nhiều trở ngại bất ngờ, trong đó lớn nhất là tên tuổi. Trước kia em ông Thật tên Thà, nay mang tên Khương Văn Thông, (cha mẹ nuôi đặt cho). Thời may, cuối cùng người đi tìm cũng đến đích – Ông Thật được thêm một lần kinh ngạc: những điều chị Nguyện chỉ dẫn đều đúng. Cảnh vật nhà ông Thông ở giống như băng ghi âm mô tả: từ mặt đông bắc trông ra, tay phải là bếp, tay trái là ao, tiến vào một chút là vườn cây, vườn rau. Có hai nếp nhà, và lên nhà phải qua bậc thang. Chưa hết, ông Thật và con cháu còn được một cú khâm phục chị Nguyện, đoạn cuối băng ghi âm chị nói: “Tìm một mà được mười ba”. Ông Thà có cả thảy 13 người con và cháu!

(Phạm Dương, An ninh TG 3/3/2007, tr.4).

        SỢ HÃI: Thể chế “đặc biệt” luôn tìm cách gieo rắc sự sợ hãi. Đến khi người dân biết vượt qua sự sợ hãi thì kẻ chơi trò chơi quyền lực phải đền tội.

        Vợ chồng Nicolae Ceausescu, thời kỳ 1965 – 1989, dựa vào hàng ngũ an ninh, cảnh sát, quân đội, đã khuynh đảo Rumani. Nhưng chỉ sau vài tuần biến động, cả hai bị bắt, bị đưa ra xử trong một phiên tòa chớp nhoáng (chỉ kéo dài 2 tiếng), rồi đem ra hành hình (không trói tay, không bịt mắt)!

(MH, quechoa.info 25/10/2012).

        ĐẸP: Vào những năm cuối thập niên 1950, thái tử Harald (con trai duy nhất của vua Na Uy Olaf) học tại Đại học Oxford ở Anh đã gặp rồi yêu mê mệt một cô sinh viên người Na Uy tên Sonja Haraldsen. Hai người dự tính sẽ tiến tới hôn nhân sau khi tốt nghiệp.

        Vào một ngày tháng 10/1961, vua Olaf nổi giận khi thái tử Harald xin phép cha được cưới Sonja làm vợ. Nhà vua nói với con trai: “Con hãy chọn, ngai vàng hoặc là Sonja, quyết định cuối cùng là ở con”. Harald bị đặt vào tình thế khó xử. Hoàng gia và chính phủ muốn thái tử cưới một công chúa. Sonja là thường dân – Không thể chịu đựng nhiều áp lực, Sonja tự tử hai lần, nhưng may mắn được cứu thoát.

        Tình yêu mãnh liệt của họ làm dân Na Uy, và cả châu Âu, cảm động. Khi dư luận lên tiếng ủng hộ cuộc tình của thái tử Harald thì hoàng gia và chính phủ nhượng bộ. Sau 9 năm chờ đợi, cuối cùng thái tử Harald được phép làm đám cưới với Sonja vào ngày 19/8/1968. Cho đến nay, chuyện tình của vua Harald và hoàng hậu Sonja vẫn được xem là thiên tình sử lãng mạn, tuyệt đẹp.

(Hoàng Phú, theo Point de Vue, 1/2005)

        LƯU LẠC: Pha Long nằm cách TP. Lào Cai hơn 70 km, đó là xã thuộc huyện biên giới Mường Khương, tỉnh Lào Cai.

        Cô giáo Đào Thị Hiền – hiệu trưởng trường THCS Pha Long – kể cho tôi nghe chuyện 32 học sinh của cô bỏ học trong hai năm 2006, 2007. Theo cô, dân ở đây đa số rất nghèo, nhiều gia đình chồng ốm yếu, hoặc chết, vợ thì bỏ đi Trung Quốc (TQ), các em trở thành lao động chính, lúc đập ngô, lúc đi chăn trâu nên không còn mơ tưởng chuyện học.

        Phụ nữ Lào Cai bỏ sang TQ ngày càng nhiều. Địa bàn nóng nhất là huyện Mường Khương (chiếm 43%, với 580 phụ nữ) và khắp thôn làng biên giới ở chín huyện còn lại, kể cả TP. Lào Cai, đều rộ lên vấn nạn này: huyện Bát Xát có 200 người, huyện Bảo Thắng 175 người, nâng tổng số phụ nữ toàn tỉnh bỏ sang TQ là 1.258 người. Đến nay chỉ có 26 phụ nữ trở về, mang theo 26 đứa con lai.

        Đại úy Bùi Văn Chinh ở đồn biên phòng 235 Pha Long cho biết: “Trong nghèo khó, ma túy đã tràn về khắp 12 thôn của xã Pha Long. Bắt đầu là những phụ nữ gùi váy áo thổ cẩm đi bán tận các chợ biên giới Lai Châu, Điện Biên, Hà Giang. Tan chợ, họ nhận gùi heroin trộn lẫn trong gạo, ngô, len lỏi theo các đường mòn về từng thôn của Pha Long, và biến nơi đây thành điểm tập kết ma túy để tuồn qua TQ. Mấy năm gần đây có hơn 30 đối tượng buôn bán, vận chuyển ma túy qua biên giới đã bị bắt – Chồng ngồi tù hoặc chết trong tù, vợ góa trong cảnh túng bấn đã bằng mọi cách vượt biên đi làm ăn hoặc kiếm chồng”.

        Hơn mười năm nay, con gái ở mười hai thôn của xã biên giới này đã bỏ thôn làng qua bên kia làm đủ nghề kiếm sống. Trẻ nhất là gái 15 tuổi. Có cả phụ nữ quá lứa lỡ thì ở tuổi 50. Sang đó, có cô gái đẹp phải làm đám cưới chung với ba ông chồng. Nhiều ông chồng còn ác độc ở chỗ: cưới một thời gian rồi tìm manh mối bán các cô gái Việt này cho người ở sâu trong nội địa. Đây là lý do khiến tất cả phụ nữ ở Pha Long đã ra đi là đi biệt, ít ai quay về.

(Vũ Toàn, Tuổi trẻ CT 11/11/2007, tr.14 – 15).

        NGỤ NGÔN: “Cái cày với cây gươm” – Trong chỗ triền núi kia, nay thì bình yên, mà xưa thì mắc phải giặc giã phá tán, cái cày cày vỡ ruộng ấy. Bỗng đâu nó làm bày ra một cây gươm lấp chôn tại đó đã lâu đời. Cây gươm thề mắng rằng: “Ủa kìa! Ai dám đụng tôi dường ấy, chẳng cho tôi ở an? Cái cày hèn kia, mầy không biết tao có quyền phạt mầy bức tử mần rứa sao? – Cái cày nói sơ rằng: “Mầy khéo làm kiêu, mầy lấy quyền chi mà nói với tao thế ấy?” – Cây gươm đáp rằng: “Mầy là đồ hèn để cày bừa, cả đời theo những kẻ rẫy ruộng thô tục, thiệt mầy dám cả gan tranh công với tao sao? Tao là bậu bạn với người tráng sĩ đi đánh giặc giã, tao theo kẻ ấy dư hai mươi trận, lại nghe tinh những tiếng thắng trận. Tao ra oai sấm sét, tới gần binh dân khiếp vía vỡ chạy như bầy thú hèn kia. Bây giờ mầy dám…”. Cái cày ứng tiếng rằng: “Thôi, cái việc cao sang mầy lấy làm tự hào đó làm cho tao ghê gớm. Mầy theo các đạo binh Alexandre, Napoléon, hay là César thì có lẽ tao tỉ mầy như chị em, vì mầy là một cái máy hóa tục, tiền hung hậu kiết, dữ ra lành, xấu hóa tốt. Mà nghe lời mầy nói tỏ mổ, thì biết rõ mầy theo tướng dữ Attila, là người phá tán xứ kia thành nọ. Vậy thì mầy là một cái đồ khốn làm tàn hại thiên hạ”.

        Khi nghe lời ấy, họ nói cây gươm mắc cỡ, thẹn thuồng, sụt xuống đất hơn một trăm bước.

        (Nguyễn Đức Dân, Kiến Thức N.N số tết, 1/2003, tr.18 – Đây là chuyện ngụ ngôn, đăng trên Gia Định Báo, 3/2/1883 – Nhâm Ngọ)

        ALZHEIMER: Mike Henley (ở Westbury, bang New York) mắc bệnh Alzheimer lúc anh 36 tuổi, và bác sĩ nói anh sẽ chết sau năm, bảy năm. Nhưng hơn chục năm sau Henley vẫn còn sống. (Hiện giờ, 10/2011, sức khỏe của anh không tốt, anh phải chịu đựng những vết loét nặng ở lưng và hông do nằm một chỗ trong thời gian dài).

        Ở Anh, 800.000 người bị chứng mất trí nhớ, trong đó có hơn 17.000 người trẻ tuổi. Dạng bệnh Alzheimer ở người trẻ trầm trọng hơn và gây đau khổ cho gia đình nhiều hơn so với người già – Leo Dzwid mắc bệnh Alzheimer dạng khởi phát sớm lúc ông 51 tuổi. Ông ngồi xe lăn suốt ngày, chỉ nói chuyện được chút ít và đôi mắt luôn nhắm nghiền. Theo các chuyên gia tâm lý, những đứa trẻ chứng kiến cảnh cha mẹ chống chọi với căn bệnh (mất trí nhớ) này thường sợ hãi, chúng nghĩ: một ngày nào đó mình cũng sẽ là nạn nhân của nó. Tất nhiên, nghĩ thế là sai, nên phải nhờ chuyên gia tâm lý giải thích cho các em hiểu.

        BIẾN MẤT: Ngày 21/8/1915, trong cuộc tấn công lên bán đảo Gallipoli, tiểu đoàn 4 Norfolk (của Anh) gồm 267 người đến tiếp viện cho một đội quân Úc đang tấn công cao điểm 60 ở phía nam vịnh Suyla. Khi đến một lòng sông cạn, binh lính của Norfolk gặp một đám mây kỳ lạ. Đám mây này thật lớn, phủ sát mặt đất. Lúc tất cả binh lính Norfolk bước trọn vào vùng mây phủ, đám mây từ từ dâng lên không, rồi biến khỏi tầm mắt của mọi người. (Nhiều binh sĩ New Zealand đóng gần đó trông thấy cảnh này). Tại vị trí của đoàn quân Norfolk vừa đứng đã trống trơn, không còn một người. Phía quân Thổ Nhĩ Kỳ (là đối thủ của Norfolk) bảo rằng họ không bắt giữ một binh sĩ Anh nào.

(Minh Luân, theo Confidential Archives 20/5/2006)

        CHẾT GIÀU: Lúc 17 giờ 10 ngày 2/1/2009, Adolf Merckle tự tử tại đường ray xe lửa ở thị trấn Blaubeuren, miền Nam nước Đức. Ông là tỉ phú, một nhân vật nổi tiếng.

        Năm 2008, Adolf Merckle được tạp chí Forbes xếp hạng 94 trong số 100 người giàu nhất thế giới với tài sản 9,2 tỉ USD. Theo các nhà nghiên cứu chính trị, vị tỉ phú 74 tuổi này tự sát do không thể đương đầu với sự phá sản.

        Adolf Merckle sống rất giản dị. Mặc dù giàu có nhưng ông vẫn thường đi lại bằng chiếc xe đạp cũ, khi thời tiết xấu mới dùng chiếc xe hơi VW Golf. Ông sống trong căn nhà gỗ bình thường, không có người hầu, vệ sĩ. Mỗi đêm, trên đường từ trụ sở về nhà, Merckle thường ghé vào các quán rượu bình dân để uống vài ly – Trong bức thư tuyệt mệnh để lại cho vợ và 4 con, ông không nói rõ nguyên do tự sát. Bạn bè và gia đình của Merckle cho rằng có thể đó là sự mất kiểm soát hệ thống công ty. Nhưng các chuyên gia nói, ông vẫn còn nhiều sự lựa chọn và có nhiều khả năng để thoát khỏi tình trạng suy thoái – Trước khi tự sát, Merckle đã thương lượng với 40 ngân hàng để vay tiền trả nợ cho công ty cổ phần của mình.

        Trước kia, Adolf Merckle kế thừa một công ty dược của cha để lại vào năm 1967, với 80 nhân viên. Trong các thập niên sau đó, ông phát triển công ty dược này thành một đế chế lớn bao gồm 120 công ty thành viên, sử dụng hơn 100.000 nhân viên, với doanh thu khoảng 33 tỉ USD. Nhưng bỗng nhiên cơn khủng hoảng lớn ập đến, trong tháng 10/2008, công ty cổ phần mẹ của Merckle đã mất 500 triệu USD vì ông suy đoán sai về giá trị của các cổ phiếu. Tiếp đến, ông đứng trước nguy cơ phải bán lại một công ty dược phẩm lớn, với 5.400 nhân viên, nếu muốn vượt qua cơn bão khủng hoảng tài chính – Có phải, sự sỉ nhục vì không giữ nổi các công ty của gia đình đã đẩy tỉ phú Merckle đến cái chết?

(Diên San, N.A số 826, 17/1/2009, tr.27).

        NÓI VỀ BIỂN: Biển đông nước ta có hai quần đảo là Hoàng Sa và Trường Sa. Hoàng Sa, nơi gần nhất, cách bờ biển Đà Nẵng 315 km. Trường Sa, nơi gần nhất, cách vịnh Cam Ranh 480 km. Cả hai quần đảo đều gồm nhiều đảo nổi, bãi đá, bãi chìm do san hô cấu thành, và chu vi rất rộng. Hoàng Sa rộng 15.000 km², Trường Sa rộng 170.000 km². Giá trị của hai quần đảo là vị trí chiến lược của chúng, và tiềm năng lớn về dầu khí.

        Trước đây, Trung Quốc (TQ) đã dùng vũ lực chiếm Hoàng Sa năm 1956 và 1974, hiện nay đang tiến xuống vùng Trường Sa. Cuộc tranh chấp hai quần đảo giữa Việt Nam và TQ đã nổ ra từ lâu, nay lại bùng lên nghiêm trọng (từ đầu năm 1988) khi TQ huy động hàng chục tàu chiến các loại đổ vào Trường Sa – Hơn bao giờ hết, chúng ta khẳng định mạnh mẽ rằng: Hoàng Sa và Trường Sa từ lâu là lãnh thổ Việt Nam.

        Nhưng bất chấp sự thật lịch sử, TQ đã tiến công chiếm đóng quần đảo Hoàng Sa, nay lại cho lực lượng quân sự đổ bộ chiếm các bãi đá Chữ Thập, Châu Viên, Ga Ven, Ken Nan, Gạc Ma, Cô Lin ngày 14/3/1988.

        (Nhân Dân 26/3/1988, tr.1 – Khoa học và Đời sống 16/3/1988, tr.3 – Chú thích: chép tin này vì giọng điệu của nó cứng rắn hơn giọng báo chí mấy năm gần đây rất nhiều).

        QUÊ NGƯỜI: Ngày 17/5/2007, dù trời nắng gắt nhưng tại thôn Đông Tác (xã Đại Hợp, huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng) có tới ba đám cưới. Đây đều là đám cưới giữa cô dâu Việt với chàng rể Đài Loan, Hàn Quốc. Những đám cưới loại này luôn diễn ra chớp nhoáng, bởi nó phụ thuộc vào thời gian lưu trú của các chú rể.

        Hầu hết những gia đình có con gái ở đây đều bị ngã lòng trước mấy tay mai mối. Với các ông bố bà mẹ, mối vẽ ra viễn cảnh cuộc sống giàu sang ở xứ lạ. Còn với các cô gái trẻ, mối dựng lên những chú rể có bằng cấp, có địa vị, con nhà giàu… Mới đầu, mối bảo “tiền nong chỉ là chuyện nhỏ” và “giúp các cháu có được cuộc sống hạnh phúc là chính” nhưng khi con mồi đã sa vào bẫy thì số tiền trọn gói mà mối nói trong mấy ngày đầu (là 15 – 20 triệu đồng) đều tăng thành 30 – 35 triệu.

        Cô gái Mai Thị H (SN 1984) ở Đại Hợp đến UBND xã xin xác nhận tình trạng độc thân của mình để lấy chống Đài Loan (sống ở tỉnh Nam Đầu), cho biết: “Tôi được bà mối địa phương đưa đến gặp anh Hoàng ở TP. Hải Phòng. Đầu tháng 5, anh Hoàng đưa 10 cô gái như tôi tới khách sạn Phương Đông trên đường Lạch Tray để tuyển chọn. Tại đây, tôi và người chồng Đài Loan đã ưng ý nhau!”.

        Danh sách những cô gái của Đại Hợp lấy chồng Hàn, Đài ngày một dài ra, và tiếp tục được niêm yết trước trụ sở UBND xã. Cứ 7 ngày lại có một danh sách mới được thay thế. Và cũng có không biết bao nhiêu ông bố, bà mẹ ở Đại Hợp đêm đêm vắt óc nằm lo trả nợ, lo cho số phận con gái ở quê người.

(PV, ANTG. 29/3/2008, tr.4).

        NÓI NGỌNG: Lúc cải cách ruộng đất, Vương Mãn Đường là phần tử tích cực. Vợ địa chủ Lý Bách Phát đưa mắt ghẹo ông, ông liền dằn ngửa mụ xuống sau đập đá. Vương Mãn Đường nghĩ bụng, việc chơi cứ chơi, việc đấu vẫn cứ đấu. Ông vẫn trị Lý Bách Phát. Thế là con mụ gian giảo ấy lại đến hôn hít ông rồi thừa cơ cắn đứt đầu lưỡi của ông. Từ đó Vương Mãn Đường đâm ra nói ngọng. Chuyện này Vương Mãn Đường không muốn tố giác trong “đấu tranh giai cấp”. Mụ vợ Bách Phát cũng chẳng tiện nói ra, và đương nhiên, Vương Mãn Đường vẫn là phần tử tích cực.

        Đã để mất chút đầu lưỡi, Vương Mãn Đường không muốn nói nhiều, nhưng sự đời là không nói chuyện thì không hay, nên ông thường nhắm mắt giả vờ ngủ gật cho qua. Vương Mãn Đường đã nhắm mắt, ai nói gì ông cũng mặc thây, họ cho là ông đã ngủ. Song có miếng gì ngon, không gọi ông dậy, ông liền mở mắt. Vương Mãn Đường háu ăn, một ngày ba bữa thích ăn mì sợi cho đẫm ớt và nước chan thật đã đời.

        Đầu tiên Vương Mãn Đường làm tổ trưởng, sau làm đội trưởng, rồi làm đại đội trưởng sản xuất. Vương Mãn Đường làm cán bộ đã quá quen, lại thông thạo việc nhà nông, lãnh đạo cấp trên tín nhiệm lắm.

(Truyện của Giả Bình Ao, Vũ Công Hoan dịch, TTCN 3/11/1991)

        CƯỚP BIỂN: Tối 15/11/2008, một con tàu chở hàng của Nhật Bản đã bị bọn hải tặc Somali đánh cướp trên vịnh Aden, 23 thủy thủ bị bắt giữ. Sau đó, bọn cướp biển lại tấn công và cướp một tàu Thổ Nhĩ Kỳ khi nó đang chở 4.500 tấn hóa chất trên đường tới Mumbai, Ấn Độ.

        Ngày 16/11, một tàu tuần tra của hải quân Nga đã ngăn chặn một vụ cướp biển định tấn công tàu chở dầu Rabihk của Arập Xêút. Trước đó, một tàu của hải quân Anh đã ngăn chặn được một vụ tấn công tàu chở dầu của Hà Lan – Được biết, tàu của bọn cướp biển luôn được trang bị tốt với nhiều vũ khí hiện đại, có thiết bị định vị toàn cầu GPS, điện thoại vệ tinh nên khá dễ dàng trong việc tấn công tàu thuyền đi qua hải phận Somali. Bọn cướp ngày càng táo tợn, và chúng sẵn sàng sử dụng bạo lực với những tàu thuyền được trang bị vũ khí – Theo thống kê của Cục Hàng hải quốc tế, từ đầu năm đến nay, trên vùng biển Somali đã xảy ra 83 vụ tấn công và 33 vụ bắt tàu biển, với 220 thủy thủ đang bị bọn cướp giam giữ.

        TAI ƯƠNG: Năm 1999 thế giới bị nhiều thiên tai lớn. Đêm 17/8, tại Thổ Nhĩ Kỳ, một trận động đất 7,4 độ Richter khiến hơn 40.000 người thiệt mạng, hơn 33.000 người bị thương, 250.000 người mất nhà cửa. Ước tính thiệt hại hơn 30 tỉ USD.

        Ngày 7/9, một trận động đất mạnh 7,2 độ Richter xảy ra tại Hy Lạp làm 139 người chết, 28 người mất tích, 66 nhà sụp đổ - Ngày 21/9, động đất ở Đài Loan mạnh 7,3 độ Richter, làm 2.200 người chết, 8.714 người bị thương, hơn 100 ngàn người mất nhà cửa, (gần 6.000 cao ốc sụp đổ), thiệt hại độ chừng 3,2 tỉ USD.

        Ở VN, một trận lụt kinh hoàng xảy ra tại bảy tỉnh miền Trung gây thiệt hại lớn về người: 592 người chết, 31 người mất tích, mất mát vật chất chừng 3.300 tỉ đồng.

        NƯỚC NGOÀI: “Vòng hoa trên biển Trường Sa” là tên bài ghi chép của báo Thanh Niên, viết về lễ tưởng niệm các chiến sĩ hải quân hy sinh tại vủng biển đảo Gạc Ma, ngày 14/3/1988. (Theo báo Nhân Dân ngày 26/3/1988 (trang 1), số người hy sinh là 74). Buổi lễ tổ chức trên tàu HQ 996.

        Bài ghi chép này có trích một đoạn diễn văn của người chủ trì, đại tá Nguyễn Kiểu Kinh: “Quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa từ bao đời nay là lãnh thổ của VN. Nhưng đầu năm 1988, với mưu đồ thôn tính Trường Sa, nước ngoài đã ngang nhiên đưa lực lượng quân sự chiếm đóng một số bãi đá ngầm thuộc đảo Sinh Tồn của VN”.

        (Chú thích: Chép tin này vì có 2 chữ NƯỚC NGOÀI – quechoa.info 19/3/2011).

        XỈA RĂNG

                    Xin em một sợi lông măng

                    Mai sau già yếu xỉa răng đỡ buồn.

                                                          Mường Mán

        NHỮNG CON SỐ: “Năm 2012 Việt Nam đã đạt kỷ lục mới về sản lượng lúa (43,7 triệu tấn, tăng 1,3 triệu tấn so với năm 2011) và lượng gạo xuất khẩu (trên 8 triệu tấn), đảm bảo vững chắc an ninh lương thực”. Đây là những con số được thông báo tại hội nghị trực tuyến tổng kết ngành nông nghiệp cuối năm qua.

        Rất nhiều con số và kỷ lục đã được nêu. Nhưng khó mà hình dung được cụ thể gương mặt và cuộc sống của người nông dân qua những con số đó. Chúng cũng không che khuất được hiện thực là đa số nông dân không hưởng được mấy lợi ích từ thành tích này.

        Những con số là cần. Thống kê là cần. Thống kê cho ta bức tranh tổng thể, khái quát về một thực trạng. Nhưng những con số cũng có khi dẫn đến lầm lạc. Những con số sai lạc do thu thập không đúng phương pháp hoặc cố tình nhào nặn nhằm làm đẹp báo cáo, nó che lấp những số phận con người, những con người thật, những số phận thật.

        Hãy nghĩ đến những người con của nông dân, nam và nữ. Nếu sản xuất nông nghiệp phát triển bền vững, nếu cuộc sống nông thôn hứa hẹn một tương lai tươi sáng, hẳn bao nhiêu nam thanh niên đã không bỏ ruộng vườn lên thành phố mưu sinh qua ngày, bao nhiêu cô gái nông thôn đã không liều nhắm mắt đưa chân lấy chồng nước ngoài không vì tình yêu mà để đổi đời về mặt vật chất, có khi chỉ để trả nợ, để đỡ đần cha mẹ, và không ít trường hợp đã phải trả giá bằng chính mạng sống của mình.

        Với công nhân, chỉ cần đến các khu nhà trọ, chỉ cần nhìn bữa ăn hàng ngày của họ là đủ biết còn lâu họ mới chạm vào được những gì mà các con số đẹp trên báo cáo hứa hẹn. Họ đang bị các nhà máy, các khu công nghiệp vắt cạn sức – Phải nhìn xa hơn những con số để thấy những phận người cụ thể.

(Đoàn Khắc Xuyên, TTCT. 13/1/2013, tr.37)

        HITLER NÓI: Hiện giờ người ta chỉ còn giữ được một băng ghi âm duy nhất thu giọng nói của A. Hitler, trùm phát xít Đức (thời thế chiến 2).

        Cuốn băng được thu âm vào ngày 4/7/1942, khi Hitler tới thăm Phần Lan để chúc mừng sinh nhật lần thứ 75 của tổng thống Phần Lan. Âm vực trầm của giọng nói trong băng nghe không giống giọng thường ngày của Quốc trưởng – Do Hitler cấm không được thu âm bất cứ cuộc nói chuyện riêng tư nào của mình, nên 18 phút ông ta nói trong băng này cho người nghe biết thêm được đôi chút, vài nét nhỏ về con người ông ta.

(PV, Thể thao Văn hóa 19/10/2004, tr.28).

        EVEREST: Edmund. P. Hillary sinh ngày 20/7/1919 tại Auckland, New Zealand. Ông nổi tiếng khắp thế giới vào năm 1953 khi ông và người dẫn đường Tenzing Norgay trở thành những người đầu tiên đặt chân lên đỉnh Everest, ngọn núi cao nhất thế giới.

        Hillary bắt đầu tham gia chinh phục đỉnh Everest năm 1951 khi gia nhập một đoàn khảo sát của Anh. Qua năm 1953 ông lại leo núi, với một đoàn khác, cũng của Anh, do John Hunt chỉ huy. Sau nhiều ngày vất vả, vượt qua nhiều trở ngại, Hillary và Tenzing lên đến đỉnh Everest lúc 11 giờ 30 ngày 29/5/1953. Hai ông đứng trên đỉnh núi 15 phút. Hillary chụp cho Tenzing một pô hình. Tenzing để lại vài thanh sôcôla trên tuyết như một lễ vật, Hillary để lại một cây thánh giá. Sau đó họ trở về an toàn.

        Tin tức về sự thành công của chuyến thám hiểm được loan truyền nhanh chóng khắp nơi. Hillary và Tenzing rất ngạc nhiên trước sự ca ngợi của quốc tế dành cho họ khi hai người về tới Kathmandu – Trong các năm về sau, nhiều đường phố, trường học ở nhiều nước được mang tên E. Hillary. (Ông qua đời vào tháng 1/2008).

        TỪ BỎ NÓ ĐI: Còn rất sớm, đường phố sạch sẽ, hoang vắng. Tôi đang đi về hướng ga xe lửa. Khi so đồng hồ trên tháp với đồng hồ mình, tôi nhận ra đã muộn màng hơn mình tưởng, phải vội lên thôi. Phát hiện ấy làm tôi hoảng kinh, đâm ra ngờ vực con đường. Vả chăng, tôi chưa quen thuộc thành phố này. May thay, có một viên cảnh sát đứng gần đấy, tôi chạy lại hỏi thăm đường. Ông ta mỉm cười, nói: “Anh muốn tôi cho biết đường đi à?”. Tôi đáp: “Vâng, vì tôi không tự tìm ra được”.

        “Từ bỏ nó đi, từ bỏ nó đi”.

        Ông ta nói, rồi quay mình bước nhanh, như ai đó muốn được cười to một mình.

        TRƯỚC CỬA: Một người gác cổng đứng canh trước Luật Pháp. Có một người trong xứ đó muốn vào. Người gác cổng không cho mặc dù gã nọ van xin hết mức và hối lộ đủ điều. Gã van xin cả những con rận trên cổ áo người gác cổng! Gã bỏ hết cả năm tháng, cuộc đời ra để tìm cách được vào. Nhưng không được. Khi gã chết, người gác cổng mới nói, nói vào lỗ tai đã điếc (của kẻ chết): cửa vào này làm ra là dành cho ông đấy, giờ thì tôi đi đóng cửa lại đây.

        (Hai truyện này của Franz Kafka (1883 – 1924) – Nhật Chiêu dịch, Văn số 24, 2/1993, tr.71).

        TAY TRÁI: Vào nửa đầu thế kỷ 20, nhiều người ở Bắc Mỹ và châu Âu không thích hoặc căm ghét những kẻ thuận tay trái. Giờ đây tình hình đã thay đổi, người ta không còn lưu ý đến việc thuận tay nào.

        Trên thế giới, số người thuận tay trái ngày càng tăng. Một nghiên cứu ở Anh cho thấy: tỉ lệ người thuận tay trái đã tăng gấp 4 lần trong 100 năm qua. Độ 13% nam và 11% nữ hiện nay đang thuận tay trái – Thuận tay trái vẫn là một bí ẩn lớn của khoa học. Sau 160 năm nghiên cứu về khuynh hướng chỉ dùng một tay, cộng đồng khoa học thế giới vẫn chưa đưa ra một lời lý giải hợp lý cho câu hỏi: tại sao đa số người thuận tay phải. Tuy nhiên, thiểu số thuận tay trái có thể an tâm, các chuyên gia đều nói: dùng tay trái không có gì sai trái cả.

        BÁO XƯA: Báo chí Nam Bộ lúc đó (1882) dùng tiếng Nam Bộ khiến người miền Bắc hiện nay phải vất vả lắm mới hiểu được ý cổ nhân. Người Nam Bộ nói chung và người Sài Gòn nói riêng làm báo giỏi và đọc báo nhiều, ai ai cũng đọc báo. Phương tiện chuyên chở báo lúc đó là xe ngựa. Mãi đến năm 1922 mới có xe hơi đi từ Sài Gòn tới lục tỉnh. Bởi vậy, lúc mới ra đời, báo chí Nam Bộ chưa vượt ra khỏi Nam Bộ. Hơn nữa, đối tượng độc giả là tầng lớp bình dân. Cho nên báo chí Nam Bộ viết theo tiếng Nam Bộ, dùng ít từ Hán Việt, và theo phong cách khẩu ngữ cho những người bình dân Nam Bộ dễ đọc, dễ hiểu.

        Một chi tiết khác về từ ngữ thời đó là khi tiếp xúc với văn minh châu Âu, nhiều từ ngữ được vay mượn và nhập vào tiếng Việt. Khi chưa tìm được từ Việt tương ứng, người ta để nguyên dạng. Chẳng hạn, đó là các bài “Nói về savon” (Gia Định Báo, 25/2/1882) – “Ông vua nước Perse với các quan” (GĐB, 3/2/1882) – “Con khỉ ăn trái noix” (GĐB, 7/4/1882) – Địa bàng, cây chêne với cây sậy” (GĐB, 8/7/1882). Sau này một số từ được phiên âm, như savon thành xà bông, chêne thành cây sồi, một số từ lại được dùng theo từ Hán Việt, như nước Ba Tư, nước Ả Rập, quả hồ đào (noix).

(Nguyễn Đức Dân, Kiến Thức NN 6/2003, tr.16).

        BUỒN: Từ đầu năm đến giờ, tôi có nhiều ông bạn biến mất vì vỡ nợ. Giới chứng khoán đã tiêu tùng từ hai năm trước. Giới bất động sản lao đao từ đầu năm ngoái (2011), để đến cuối năm nay thì hầu như sụp đổ. Những đại gia còn ngắc ngoải đa số là đại gia khủng, nằm trong các nhóm lợi ích, có quyền lợi liên thông với các quan chức lớn và giới ngân hàng. Nghe nói, có chừng hơn 100 ngàn tỉ đồng sẽ được chính phủ đổ ra để giải cứu (bất động sản), chắc là giải cứu cho đám nhà giàu này?

        Tôi biết có một số đại gia nhà đất sụp đổ từ hai năm trước, hầu hết dự án của họ đã dừng lại, giao luôn cho ngân hàng (bị xiết nợ), rồi ung dung đi ăn chơi. Các đại gia ấy cứ đến thứ sáu là rậm rực bay đi Singapore, Mã Lai, Ma Cao, Las Vegas đánh bạc. Đang nợ ngân hàng ngập đầu, lấy tiền đâu đi ăn chơi? Thật lạ. Nhưng sau này thì tôi hiểu ra: họ có cách làm ăn rất siêu, cực quái, trên đời chẳng ở đâu có!

        Cả nước có hàng ngàn dự án địa ốc. Nhiều địa phương giải tỏa trắng cả xã để cấp đất cho các đại gia trời ơi kiểu đó… Tôi nhớ hình ảnh hàng vạn dân oan mất đất lê la đi khiếu kiện ngày này qua tháng nọ trên khắp nước. Có người bị bắt tù, có người cởi truồng để giữ đất. Sao dân tôi gặp hết kiếp nạn này đến kiếp nạn khác như thế?

(H.N. Chênh, quechoa.vn  23/12/2012)

        THANH CAO: Chùa Shwe Dagon nổi tiếng ở Yangon. Ngôi chùa với ngọn tháp vàng rực là biểu tượng của Yangon và đất nước Myanmar kỳ bí. Đến thăm chùa, tôi có dịp tìm hiểu về một thế giới huyền diệu, thế giới của vàng.

        Vừa bước chân lên bậc tam cấp chùa Shwe Dagon, tôi được người ta mời mua những tờ giấy vàng óng. Ban đầu, tôi tưởng vàng mả, nhưng hỏi kỹ mới biết đó là những lá vàng mỏng, vàng nguyên chất. Người ta bán lá vàng cho khách hành hương, khách đem nó trát lên tượng hoặc lên tháp chùa. Đó là nét văn hóa của người dân Myanmar – Khi đứng trước ngọn tháp chính của chùa, cao 98 mét, tôi không thể nghĩ được có bao nhiêu vàng ở đó, chỉ biết chắc là rất nhiều.

        Trên đỉnh ngọn tháp có chiếc miện được khảm 5.448 viên kim cương (tổng cộng hơn 2.000 carat) và 2.317 viên hồng ngọc. Và trên đỉnh miện là một viên kim cương 76 carat. Lâu nay, tôi cứ nghĩ rằng vàng bạc châu báu là một thế giới xa hoa. Nhưng ở đây, sự xa hoa không hề tồn tại, dù trước mặt tôi là một núi vàng. Ở đây, những tháp vàng rực rỡ, những viên kim cương lóng lánh mang một vẻ thiêng liêng nhưng gần gũi, thanh cao vô cùng.

(Đỗ Hùng, TN 10/3/2008, tr.25).

        HOÀNG CUNG: Điện Buckingham là hoàng cung lâu đời của nước Anh, tọa lạc cạnh công viên Saint James, khu Westminster, bên bờ sông Thames. Tòa nhà này vốn là dinh thự riêng của công tước Buckingham, xây dựng năm 1703. Năm 1837, nữ hoàng Victoria trở thành vua Anh đầu tiên sinh sống tại đây. Nữ hoàng Elizabeth II làm chủ cung điện này từ 1952.

        Điện Buckingham có 361 phòng, trong đó có phòng chiếu phim, chuồng chó cảnh, 78 phòng tắm phòng vệ sinh. Bên ngoài cung điện là công viên hoàng gia, rộng 18 hecta. Du khách có thể tới xem nghi thức đổi gác của vệ binh phía trước cổng hoàng cung, vào xem tranh ở bảo tàng mỹ thuật của nữ hoàng – Số nhân viên bảo vệ an ninh cho điện Buckingham hiện nay là hơn 1.000 người. Họ thuộc lực lượng vệ binh hoàng gia, được đào tạo kỹ lưỡng. Thường ngày trông họ hiền khô, nhưng khi có báo động họ phản ứng cực kỳ mau lẹ và dũng mãnh.

        Ngoài lực lượng vệ binh, nhân viên an ninh chìm nổi, Buckingham còn có hơn 300 nhân viên dân sự. Họ phần đông là nữ, làm đủ mọi việc từ phục vụ ăn ở cho các thành viên hoàng gia tới làm vườn, dọn dẹp, quét tước trong công viên hoàng cung.

(Hữu Cường, theo The Times, 25/11/2006)

        ZIDANE: Mới đây, trong cuộc bình chọn cầu thủ xuất sắc nhất châu Âu trong 50 năm qua của người hâm mộ, Zidane dẫn đầu, đứng trên hai tài danh Beckenbauer, Johan Cruyff.

        Zidane, 31 tuổi, đã ba lần đoạt được danh hiệu cầu thủ xuất sắc nhất thế giới. Cũng như Beckenbauer, anh đã có trong tay chức vô địch World Cup và Euro – Như các cuộc bình chọn khác, kết quả lần này cũng gây nhiều tranh cãi. Thật ngạc nhiên khi danh sách này không có 2 danh thủ Anh: Gordon Banks, Tom Finney cùng 2 cầu thủ Hunggary tài giỏi: Sandor Kocsis, Jozep Bozsik.

        Top 10 của cuộc bầu chọn này: Zinedine Zidane (Pháp), F. Beckenbauer (Đức), J. Cruyff (Hà Lan), M.V. Basten (Hà Lan), Dino Zoff (Ý), A. Di Stefano (Tây Ban Nha), Eusebio (Bồ Đào Nha), Lev Yashin (Nga), M. Platini (Pháp), Paolo Maldini (Ý).

                   (Hoàng Tuấn, TTVH 27/4/2004, tr.27)

        BẤT AN: Tình trạng văn hóa hỗn tạp như “văn hóa bãi bia” đang thống trị đời sống văn hóa nước ta. Ở đó, cái tốt đang ẩn mình sau những tiếng thở dài và lời ta thán. Ở đó, cái xấu đang lộ diện với những gì kinh hoàng nhất. Ở đó, nhiều người lương thiện đang phải thu mình, tự thấy mình bất lực – Một cuộc sống bất an, đó là sự thật. Có quá nhiều thành viên trong xã hội ta, trong cuộc mưu sinh, trong sinh hoạt hàng ngày, ít nhiều đều cảm thấy bất an. Khi mà đa số người tốt không dám bộc lộ mình trong sinh tồn xã hội – khi mà cái xấu, cái ác, cái tiêu cực vẫn nhởn nhơ, không sợ bị trừng trị –  khi mà trong quan hệ xã hội, chỉ từ một cái nhìn hay một lời nói không vừa ý là người ta có thể rút dao – khi mà vào bệnh viện là lại phải làm quen với lời mắng mỏ, ánh mắt hằm hằm, tiếng quát tháo của các “từ mẫu” – khi mà hàng tháng phải cố làm thế nào để kiếm tiền học thêm cho con cái, để nộp đủ mọi loại phí do thầy cô nghĩ ra – khi mà chân lý luôn nằm sẵn trong túi một số người.

(Nguyễn Hòa, An ninh TG giữa tháng, 10/2011, tr.12)

        NHÂN DÂN CHẾT: Ngày 20/6/2009, lúc 7 giờ 5 phút, trên đường Khoravi ở Tehran (Iran), Neda Agha Soltan bị nhân viên an ninh bắn vào ngực khi đang đứng xem đám đông biểu tình phản đối kết quả bầu cử ở Tehran. Những đoạn phim ghi hình cái chết của Neda nhanh chóng được tung lên Internet.

        Có hai đoạn video cho thấy giây phút cuối cùng của Neda. Đoạn phim thứ nhất quay cảnh cô gái trẻ ngã xuống đất nhưng vẫn còn sống. Đoạn phim thứ hai quay cảnh Neda đã mất ý thức và máu chảy thành vũng. Lúc đó bác sĩ Hejazi, đứng cách Neda 1 mét, chạy vội tới, cố gắng dùng tay bịt vết thương, nhưng viên đạn nổ trong lồng ngực nên chỉ hai phút sau cô gái chết.

        Neda Agha Soltan là con gái duy nhất của một gia đình trung lưu có 3 người con. Neda tốt nghiệp khoa thần học và triết học tại đại học Azad, cô đam mê âm nhạc và thích du lịch. Neda học tiếng Thổ Nhĩ Kỳ với mong muốn trở thành hướng dẫn viên cho người Iran du lịch sang Thổ – Những người quen biết Neda cho biết cô không tham gia chính trị và không ủng hộ bất cứ ứng cử viên nào trong cuộc bầu cử tổng thống Iran năm 2009 – Điều phức tạp, khó hiểu: quanh cái chết này có nhiều nghi vấn. Có người nói cô gái bị bắn vào đầu, không phải vào ngực. Người khác nói, lực lượng dân quân (phe biểu tình) bắn Neda để lôi kéo dân chúng chống chính quyền, không phải cảnh sát bắn.

(Diên San, A.N số 883, 15/8/2009, tr.27).

        CHIỀU

                     Em ơi nắng bỏ đường dài

                Chiều hôm hiu quạnh ta ngồi ngồi ta

                     Dòng sông suối hở mặn mà

                Tấm thân trinh bạch em là là ai.

                                                Trịnh Công Sơn

        TẬT XẤU: Tôi xem trong xứ ta tính người đổi nhiều lắm, tục tốt ít ưa, tục quấy hay thích. Tục tốt là thương yêu nhau, thấy ai mạnh thì vui, thấy ai khổ thì thương. Còn quấy là ganh hiền ghét nhỏ, thấy ai giỏi hơn, giàu sang hơn thì không ưa, thấy ai dở hơn nghèo hơn, hèn hơn mình thì khinh bạc, chê bai. Coi ra cho kỹ thì ai lo phận nấy, ai chẳng cần ai, sang với nghèo đãi nhau không hậu tình. Tệ nạn mỗi ngày mỗi thêm làm sao cho khỏi bị dân các nước khác khinh khi. Cũng bởi vì mình ở với nhau còn không phải không tốt, nói gì với nước khác. (Lương Dũ Thúc, năm 1901).

        Nước mất là do rất nhiều điều tệ, tội nhiều không kể hết, nhưng trong đó có bốn cái tội lớn. Một là ngoại giao hẹp hòi, hai là nội trị hủ bại, ba là dân trí bế tắc, bốn là vua tôi trên dưới tự tư tự lợi.

        Vua tôi tự tư tự lợi nên không biết có dân có nước. Ngoại giao nội trị dân trí sở dĩ đồi bại như vậy, cũng là do trên dưới đều tự tư tự lợi mà ra cả. Cuối cùng nước bị mất, vua bị tù, thần dân trở lên bơ vơ đê tiện. (Phan Bội Châu, năm 1908).

(Vương Trí Nhàn, TTVH 21/10/2006, tr.35).

        BỐC HƠI: Vào ngày 5/12/1945, năm máy bay “Người phục thù” và một chiếc “Thủy thủ Martin” của hải quân Mỹ đã mất tích tại vùng tam giác Becmuda.

        Hôm đó, 5 chiếc “Người phục thù” rời căn cứ hải quân Louderdanbe bay qua quần đảo Bahama để thực hiện một nhiệm vụ huấn luyện. Năm phi công và 9 nhân viên tổ máy do đại úy Taylor chỉ huy – Sau khi bay được 90 phút, la bàn trên máy bay đột nhiên nhảy lung tung. Taylor cho rằng máy bay của mình đã ra khỏi khu vực huấn luyện, bay về phía nam vùng Kase của Florida. Ông ra lệnh: tất cả lập tức bay về hướng bắc, để vào đất liền. Nhưng hình như đội bay đã bay ra đại dương, ngày càng xa đất liền. Từ đó năm chiếc máy bay mất tích. Mấy giờ sau, một máy bay cứu viện mang tên “Thủy thủ Martin” với tổ bay 13 người cũng mất tích tại vùng biển (Becmuda) này.

        Về sau, khi tìm hiểu, điều tra về vụ này, người ta cho rằng đám mây điện từ trong khí quyển có thể làm cho la bàn và các đồng hồ trên máy bay quay loạn xị, khiến cho các phi công mất phương hướng – Rút cục, các máy bay mất tích có bay về hướng đông không? Họ có bị rơi xuống, và rơi ở đâu, cho đến nay (11/2005) vẫn còn là điều bí ẩn – Ngày 17/11/2005, 27 sĩ quan mất tích tại Becmuda (sau 60 năm) đã được truy tặng huân chương.

(Chử Đức Cường, theo china.com, 14/12/2005).

        BẤT HẠNH: Cuộc chiến Iran – Iraq trước kia (đầu thập niên 1980) đã để lại cho Iraq một con số góa phụ chưa kịp thống kê hết, thì cuộc chiến vùng vịnh năm 1991 đã lại cướp đi tính mạng của vô số binh lính người Iraq.

        Năm 2003 lại có thêm cuộc chiến mới, biến Iraq trở thành đất nước có số lượng phụ nữ góa chồng lớn nhất thế giới. Theo những thống kê mới đây, Iraq hiện có gần 1 triệu góa phụ trên tổng số 8,5 triệu phụ nữ trong độ tuổi từ 15 đến 70. Nhưng con số này vẫn chưa dừng lại, bởi những vụ đánh bom tự sát, những vụ bắt cóc vẫn còn diễn ra thường xuyên trên đất nước này. Hầu hết phụ nữ góa chồng người Iraq là phụ nữ trẻ.

        Theo thông báo của tổ chức Viện trợ quốc tế, 43% người dân Iraq đang sống trong cảnh nghèo đói, không tài sản. Bốn triệu người cần hỗ trợ về lương thực, và trong số ba trẻ em (dưới 5 tuổi) thì chỉ có một trẻ được dùng nước sạch. Con số trẻ em được đến trường càng ít ỏi hơn.

(Minh Ngọc, theo ABC 26/3/2008).

        KHÂM PHỤC: Một lần đi chơi núi, Khổng Tử bảo học trò là Tử Lộ xuống suối tìm nước uống. Tử Lộ gặp con cọp, liền đánh nhau với cọp, rứt được một nắm lông đuôi, giấu vào trong áo, xách nước về. Bèn hỏi Khổng Tử: “Thưa thầy, kẻ thượng sĩ giết cọp như thế nào?”. Khổng Tử đáp: “Kẻ thượng sĩ nắm lấy đầu cọp mà giết”. Lại hỏi: “Kẻ trung sĩ giết cọp như thế nào?”. – “Kẻ trung sĩ nắm lấy tai cọp mà giết”. Lại hỏi: “Kẻ hạ sĩ giết cọp như thế nào?”. – “Kẻ hạ sĩ nắm lấy đuôi cọp mà giết”.

        Tử Lộ lặng lẽ vứt nắm lông đuôi đi, giận mà nghĩ rằng: thầy biết dưới suối có cọp mà bảo mình xuống đó lấy nước là muốn giết mình. Bèn nhặt một hòn đá giấu trong áo, định ném thầy.

        Sau đó, Tử Lộ hỏi: “Kẻ thượng sĩ giết người như thế nào?”. Đáp: “Kẻ thượng sĩ giết người bằng ngòi bút”. Lại hỏi: “Kẻ trung sĩ giết người như thế nào?”. – “Kẻ trung sĩ giết người bằng cái lưỡi”. Lại hỏi: “Kẻ hạ sĩ giết người như thế nào?”. – “Kẻ hạ sĩ giết người bằng cách ném đá giấu tay”.

        Tử Lộ lặng lẽ vứt cục đá đi, từ đó hết lòng khâm phục thầy. (Lỗ Tấn, “Tiểu thuyết sử lược”).

(Lương Duy Thứ, KTNN 1/1995, tr 30 – 31).

        THUA ĐẸP: Trong những trận đấu vừa qua, bọn anh thua đẹp vô cùng. Chưa khi nào, chưa ở đâu, các bàn thua lại đến nhanh, mạnh và đều đến thế. Để có những pha thủng lưới hoàn hảo như vậy, đòi hỏi sự phối hợp ăn ý của cả ba tuyến: tiền đạo, tiền vệ, hậu vệ cùng sự góp sức không nhỏ của thủ môn.

        Bất chấp sức ép phải thắng của hàng vạn khán giả, bất chấp sự công tâm cố ý của trọng tài, toàn đội của anh đã quyết tâm cao độ, phối hợp nhịp nhàng, gắn bó, không ngại va chạm, phân phối sức lực trên sân hợp lý, linh hoạt trong chiến thuật, trung thành với đấu pháp để dẫn tới những bàn thua.

        Công lao này là của tập thể chứ không phải của một cá nhân nào. Từ vẻ mặt buồn rầu của huấn luyện viên trưởng, từ vẻ thẫn thờ của ông trưởng đoàn cho tới từng bước chạy khoan thai của các cầu thủ trên sân đều làm cho các trận thua trở nên trọn vẹn, đáng nhớ một cách sâu sắc.

(Lê Hoàng, TN. 16/12/2012, tr.22) ./.